មេរៀនទី២ — 的、得、地 (ពន្យល់លម្អិតសម្រាប់អ្នកចាប់ផ្ដើម)
ពាក្យ “de” មាន ៣ តួអក្សរ ដែលអានដូចគ្នា (de) ប៉ុន្តែមានតួនាទី Grammar ខុសគ្នាដាច់ខាត។ វាជាមេរៀនសំខាន់ដើម្បីសរសេរ និងនិយាយប្រកបដោយត្រឹមត្រូវ។
១. 的 (de) — ប្រើពិពណ៌នាអំពី Noun
តួនាទី៖ ពាក្យមុន 的 ត្រូវបានប្រើដើម្បីពិពណ៌នាអំពី Noun ខាងក្រោយ។
រូបមន្ត៖ Adjective / Noun + 的 + Noun
សេចក្តីពន្យល់៖ 的 បង្កើត “គុណនាម” ដើម្បីប្រាប់ថា Noun នោះមានលក្ខណៈអ្វី ឬជារបស់អ្នកណា។
| Chinese | Pinyin | Meaning (Khmer) |
|---|---|---|
| 漂亮的女孩 | piàoliang de nǚhái | ក្មេងស្រីស្រស់ស្អាត |
| 我的书 | wǒ de shū | សៀវភៅរបស់ខ្ញុំ |
| 中国的文化 | Zhōngguó de wénhuà | វប្បធម៌របស់ប្រទេសចិន |
| 住在金边的 人 | zhù zài jīnbian de rén | មនុស្សដែលរស់នៅភ្នំពេញ |
ចំណាំសំខាន់៖ 的 ក៏អាចភ្ជាប់ក្រុមពាក្យវែងៗបានផងដែរ។
២. 得 (de) — បង្ហាញកម្រិតនៃអំពើ
តួនាទី៖ ប្រើសម្រាប់ពិពណ៌នាអំពើថា “ធ្វើអ្វី…យ៉ាងដូចម្តេច?”
រូបមន្ត៖ Verb + 得 + Degree/Complement
សេចក្តីពន្យល់៖ 得 សំខាន់ណាស់ដើម្បីបង្ហាញល្បឿន កម្រិត និងសភាពនៃអំពើ។
| Chinese | Pinyin | Meaning (Khmer) |
|---|---|---|
| 他说得很快 | tā shuō de hěn kuài | គាត់និយាយលឿនណាស់ |
| 你写得不错 | nǐ xiě de búcuò | អ្នកសរសេរល្អណាស់ |
| 她唱得很好听 | tā chàng de hěn hǎotīng | គាត់ច្រៀងល្អស្តាប់ណាស់ |
| 他跑得很慢 | tā pǎo de hěn màn | គាត់រត់យឺតណាស់ |
ចំណាំសំខាន់៖ 得 គេប្រើក្រោយ Verb មិនមែនមុខ Verb ទេ។
៣. 地 (de) — បង្កើត Adverb (បែប “យ៉ាង…”)
តួនាទី៖ បម្លែង Adjective → Adverb ដើម្បីបង្ហាញរបៀបធ្វើអំពើ។
រូបមន្ត៖ Adjective + 地 + Verb
សេចក្តីពន្យល់៖ 地 ប្រើសម្រាប់ឆ្លើយសំណួរ “ធ្វើអ្វី…ដោយរបៀបណា?”
| Chinese | Pinyin | Meaning (Khmer) |
|---|---|---|
| 他慢慢地走 | tā mànmàn de zǒu | គាត់ដើរយឺតៗ |
| 她开心地笑 | tā kāixīn de xiào | គាត់ញញឹមយ៉ាងរីករាយ |
| 学生认真地写字 | xuéshēng rènzhēn de xiězì | សិស្សសរសេរយ៉ាងអត់ធ្មត់ |
| 老师大声地说话 | lǎoshī dàshēng de shuōhuà | គ្រូនិយាយដោយសម្លេងខ្លាំង |
ចំណាំ៖ 地 ត្រូវនៅមុន Verb ទេ មិនអាចនៅក្រោយ Verb ដូច 得 បានឡើយ។
៤. តារាងប្រៀបធៀប 的 / 得 / 地 (ងាយចាប់ចិត្ត)
| ពាក្យ | តួនាទី | រូបមន្ត | សំណួរដែលវាឆ្លើយ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|---|---|
| 的 | ពិពណ៌នា Noun | Adj/Noun + 的 + Noun | តើ Noun នោះដូចម្តេច? | 漂亮的花 |
| 得 | កម្រិតនៃអំពើ | Verb + 得 + Complement | ធ្វើ…យ៉ាងដូចម្តេច? | 说得很好 |
| 地 | Adverb | Adj + 地 + Verb | ធ្វើ…ដោយរបៀបណា? | 开心地笑 |
៥. ឧទាហរណ៍ងាយច្រឡំ (ត្រូវចេះខ្លាំង!)
① 他快快地写。
→ គាត់សរសេរយ៉ាងលឿន (地 = របៀប)
② 他写得很快。
→ គាត់សរសេរលឿនណាស់ (得 = កម្រិត)
③ 快的车
→ រថយន្តលឿន (的 = លក្ខណៈ)

